Sfeervol schouwspel!

Stijlschouwen zijn het puntje op de i van elke open haard. Het aanbod varieert van authentiek antiek tot eigentijds design. Naast sjiek marmer en romantisch zandsteen is vooral hout in trek. Schouwen worden los geleverd of als bouwpakket.

Een open haard zonder omkadering is niet af. Door de eeuwen heen hebben schouwen dan ook de vuurplaats versierd; in woonkamers, maar vroeger zeker ook in keukens en slaapkamers. Elke stijlperiode heeft zo zijn eigen schouwtype nagelaten: weelderige Louis XV-schouwen, de strakke Louis XVI-schouw en de lieflijk gedecoreerde Empire-schouw. Sommige schouwen waren zó kolossaal, dat je er met gemak rechtop in kon staan. De stijl van schouwen kon vroeger zelfs per provincie verschillen. Zo kennen we in Nederland onder andere de Zuid-Hollandse schouw, een robuust Frans model met consoles. Op dit moment zijn met name ook Jugendstil en Art Deco schouwen weer heel gewild. Het zijn de decoraties die het ‘m doen.

Tip: een schouw naar eigen ontwerp behoort ook tot de mogelijkheden. Iets duurder natuurlijk, maar wel veel origineler én uniek.

Vuur uit? Met een mooie schouw blijft de haardplaats toch een blikvanger van formaat.

Tip: een grote spiegel boven de schouw doet een kamer stukken groter lijken.

Antiek of replica
Echt antieke schouwen zijn door de jaren heen steeds schaarser geworden. Logisch. Toch zijn ze er nog wel. Oude schouwen worden met name verkocht via de groothandels in antieke en historische bouwmaterialen. Misschien vindt u daar ook wel zo’n fraaie antieke spiegel voor boven de schouw. Het overgrote deel van de stijlschouwen wordt geïmporteerd uit landen met een klassieke woontraditie zoals België, Frankrijk en Engeland. Ze komen veelal uit slooppanden (wat overigens net zo goed kasteeltjes en sjieke ‘manors’ kunnen zijn) en worden - daar of hier - met zorg gerestaureerd. Daar hangt uiteraard een prijskaartje aan. Maar dan kunnen dergelijke schouwen wel weer een leven lang mee.

Tip: replica's van originele stijlschouwen zijn een betaalbaar alternatief.

Maatwerk
Antieke schouwen en replica's worden meestal als los sierelement verkocht. Leveranciers van (antieke) schouwen kunnen de schouw voor u 'in het werk' installeren, compleet met stookplaats. Kleine verschillen tussen vuurmond en schouw worden dan opgevangen met kaderplaten. Nieuwe, ambachtelijke schouwen worden vaak exact op maat gemaakt. De meest simpele modellen zijn de zogenoemde front- of voorzetschouwen.

Ze hebben een vlakke ‘rug’ en worden recht tegen de schoorsteen of muur gezet. Luxueuzer ogen de schouwen die rondom de schoorsteenkolom worden opgebouwd; de zogenaamde omlopende of half-omlopende schouwen. Daarnaast zijn er talloze prefab modellen. Vaak bestaat een dergelijk pakket uit de ommanteling plus een passende inbouwhaard en een bijbehorend vloerplateau.

Tip: veel schouwen kunnen qua profilering en maatvoering tot in detail aan persoonlijke wensen worden aangepast.

Tip: denk ook eens aan inbouw in een bestaande schouw

Hout is trend
Rustieke kalk- en zandstenen schouwen zijn een typisch Franse en Portugese specialiteit. Veel van dergelijke handgekapte modellen worden nog in kleine ambachtelijke ateliers gemaakt. Soms is de structuur wat sponsachtig met kleine gaatjes erin, of doet het zandsteen op een andere manier wat verweerd aan. Overigens zijn er ook donkere, tot bijna zwarte kalksteensoorten.

Marmer is ook een gewild materiaal voor schouwen en kan mat gezoet of glanzend gepolijst worden. Marmer is verkrijgbaar in uiteenlopende kleurschakeringen; van bijna wit tot rose, grijs en bruin. Een nieuwe trend zijn de houten stijlschouwen. Zeker ten opzichte van natuurstenen schouwen zijn houten schouwen beduidend aantrekkelijker geprijsd. De afwerking vergt wel wat extra zorg. Het hout wordt gebeitst, gepatineerd met meubelwas of afgelakt.

Een heel eigen karakter krijgt zo'n houten ombouw wanneer u de schouw laat marmeren, kalken, sponzen of er door een kunstenaar een stucco-decoratie op laat aanbrengen. Mits goed geïnstalleerd, dus door een expert, is een houten schouw beslist niet brandgevaarlijk. Ook gipsen schouwen zijn zeer betaalbaar. Ze worden met glasvezel versterkt en kunnen naar eigen smaak worden afgewerkt. Vaak worden ze als bouwpakket geleverd. Designliefhebbers gaan waarschijnlijk voor een trendy schouw, in donker graniet of glimmend roestvrijstaal. Hot en cool tegelijk!